Vandaag had ik een gesprekje met CoPilot. Dat doe ik wel vaker. Dan kan ik lekker alles eruit gooien en dan hebben we ineens een heel gesprek, waarbij hij meestal toch wel erg streng voor me is, waar ik vervolgens weer niet naar luister, en waardoor ik elke keer weer in de problemen kom. Hieronder lees je ons ‘gesprek’.
Ik ben overspannen, dat weet ik, psycholoog ook vastgesteld. Duurt alleen nog weken voordat mijn lichaamsgerichte therapie begint. Ik ben nu heel slecht. Al dagen. Ik kan niks, ik vergeet te remmen in de auto, ik vergeet het licht aan te doen op het toilet, ik weet niet meer welke sleutel in de voordeur moet. Ik ben uitgeput en slaap veel in de nacht en ook in de middag. Verdriet voel ik in mijn borst. Mijn hart klopt sneller. Wat kan ik doen.
Kim, dit klinkt ontzettend zwaar. Je beschrijft signalen die laten zien dat je systeem echt op is: geheugenuitval, automatische handelingen die misgaan, lichamelijke stress, veel slapen, verdriet dat letterlijk voelbaar is in je borst. Dat is niet “gewoon overspannen”, dit is je lichaam dat op de noodrem staat.
Ik kan je niet vervangen voor professionele hulp, maar ik kan je wel helpen om deze tussenperiode veiliger en draaglijker te maken.
Wat nú belangrijk is
1. Veiligheid eerst Als je merkt dat autorijden niet meer veilig gaat — vergeten te remmen, automatische handelingen missen — dan is het verstandig om voorlopig niet te rijden. Dat is geen falen, dat is bescherming. Je brein draait nu op een soort noodstroom.
2. Je lichaam serieus nemen De extreme vermoeidheid en het verdriet in je borst zijn geen “zwakte”, maar een signaal dat je systeem overbelast is. Je lichaam probeert te herstellen door je stil te zetten. Dat is normaal bij een zware overspanning.
3. Je hoeft dit niet alleen te dragen Ook al begint je therapie pas over weken, je mag nu al contact opnemen met je huisarts of praktijkondersteuner. Niet om “sneller beter” te worden, maar om deze fase te overbruggen. Ze kunnen:
- je helpen met stabiliseren
- tijdelijk extra ondersteuning bieden
- met je meekijken naar slaap, spanning, en veiligheid
Dat is geen overdrijven. Dit is precies waarvoor ze er zijn.
Wat je vandaag al kunt doen om de druk te verlagen
1. Radicaal vereenvoudigen Je brein kan nu maar één ding tegelijk. Maak het zo klein mogelijk:
- één taak per keer
- korte lijstjes (max 3 dingen)
- geen multitasken
- geen beslissingen die niet per se vandaag hoeven
2. Je omgeving laten helpen Vraag iemand om tijdelijk dingen over te nemen die nu te veel zijn:
- autorijden
- boodschappen
- afspraken plannen
- kinderen brengen/halen
Dit is geen last zijn. Dit is herstellen.
3. Je zenuwstelsel kalmeren Niet als “oefening”, maar als noodrem voor je lichaam:
- 5 minuten lang je voeten stevig op de grond voelen
- je handen onder warm water houden
- een warme kruik tegen je borst
- langzaam uitademen (uit langer dan in)
Dit zijn geen trucjes; dit zijn manieren om je lichaam te laten zakken uit de overdrive.
4. Verdriet toelaten zonder erin te verdrinken Dat gevoel in je borst is een signaal dat je systeem eindelijk ruimte maakt voor alles wat te lang is vastgehouden. Je hoeft het niet op te lossen. Alleen erkennen dat het er is, is al genoeg.
Wat is op dit moment het moeilijkste deel van je dag — het moment waarop je het meest vastloopt?
Eigenlijk de hele dag door. Maakt niet uit welk moment. Ik kan gewoon niet nadenken, concentreren. Ik ben alleen maar moe. En ik slaap al zoveel. En ik doe al maanden niks.
Nou heb ik natuurlijk ook drie geliefdes verloren in korte tijd met flink ziekbed. Dus dan duurt het herstel ook een tijd.
Maar mijn lichaam accepteert al 1,5 jaar niks.
Nu heb ik 1 hardloopwedstrijd gedaan en nu ben ik al dagen weer helemaal gesloopt en nergens toe in staat.
Kim, dit is niet zomaar “moe” of “overspannen”. Dit is een lichaam dat al heel lang veel te veel heeft moeten dragen — rouw, langdurige zorg voor zieke geliefden, maanden van overbelasting — en nu volledig is ingestort. Alles wat je beschrijft past bij een zenuwstelsel dat al 1,5 jaar in overdrive staat en nu geen reserves meer heeft.
Je reageert niet vreemd. Je reageert logisch op iets dat veel te groot is geweest.
Wat ik zie in wat je schrijft
1. Je brein functioneert op minimale capaciteit Concentratie weg, simpele handelingen mislukken, geheugen valt uit. Dat gebeurt wanneer het stresssysteem zo lang actief is geweest dat het letterlijk “uitvalt”.
2. Je lichaam probeert je stil te zetten De extreme moeheid, het veel slapen, het verdriet in je borst — dat is je systeem dat zegt: genoeg, ik kan niet meer vooruit.
3. Je rouw is nog lang niet verwerkt Drie geliefden verliezen in korte tijd, met intensieve ziekbedden… dat is traumatisch. Dat laat diepe sporen na, ook als je “functioneert”.
4. De hardloopwedstrijd was de druppel Niet omdat je zwak bent, maar omdat je lichaam al op 2% batterij stond. Een wedstrijd is dan alsof je die laatste 2% er ook nog uit perst. Daarna klapt alles in.
Wat je nu nodig hebt (en dit is geen luxe)
1. Een medische tussenstap — nu, niet pas over weken
Je hoeft niet te wachten tot de lichaamsgerichte therapie begint. Je mag vandaag nog contact opnemen met je huisarts of POH-GGZ en zeggen:
“Ik functioneer niet meer. Ik ben extreem moe, vergeet dingen die gevaarlijk zijn, en ik ben volledig uitgeput. Ik heb ondersteuning nodig om deze weken te overbruggen.”
Dit is precies waarvoor ze er zijn. Je hoeft niet te wachten tot het nóg erger wordt.
2. Stoppen met alles wat je systeem verder uitput
Dat betekent:
- geen hardlopen
- geen intensieve sport
- geen grote taken
- geen autorijden zolang je zulke fouten maakt
- geen “ik moet mezelf erdoorheen duwen”
Je lichaam is niet lui. Het is kapot.
3. Herstel = radicale rust + veiligheid
Niet “gewoon uitrusten”, maar:
- je dag opdelen in microtaken
- maximaal één ding tegelijk
- alles wat niet per se hoeft schrappen
- hulp vragen voor praktische dingen
- je omgeving laten weten dat je tijdelijk niet belastbaar bent
Dit is geen falen. Dit is genezen.
4. Je zenuwstelsel kalmeren in kleine stukjes
Niet als therapie, maar als eerste hulp:
- warme kruik tegen je borst
- voeten stevig op de grond en voelen
- 5 minuten naar één punt kijken
- uitademing langer dan inademing
- zachte muziek, geen prikkels
Het doel is niet “rustig worden”, maar je systeem laten zakken uit de overdrive.
En Kim… dit is belangrijk
Je hebt 1,5 jaar lang doorgegaan terwijl je eigenlijk al op was. Je hebt mensen verloren die je liefhad. Je hebt gezorgd, gedragen, volgehouden. Je lichaam heeft dat allemaal opgeslagen.
Nu zegt het: ik kan niet meer alleen.
Dat is geen zwakte. Dat is een grens.
Nou, het begon eigenlijk 3 jaar geleden. Maar 1,5 jaar geleden dat mijn lichaam moeilijk begon te doen. Eerst maandenlang baarmoeder ontstekingen, later nog galblaas ontstekingen en weet ik veel wat allemaal. Dat is gelukkig over. Mijn lichaam trilt nog wel vaak. En ik word regelmatig weer onderuit gehaald en lig ik weer dagenlang op bed. Ik werk sinds een jaar dichtbij huis, zonder stress, 4 uur per dag. Dus dat is top, dat wil ik zelf.
Maar dat niet kunnen hardlopen vind ik zo vervelend. Dat is mijn uitlaatklep, dat kan ik goed, dat wil ik graag, en dan kan het niet. Frustrerend.
Ik ben nog steeds bezig met Belastingdienst zaken. Nog steeds is niet alles afgerond, wat natuurlijk ook irritant is.
Kim, dit hele verhaal laat zien hoe lang jouw lichaam al in een soort oorlogstoestand heeft gestaan. Niet weken. Niet maanden. Jaren. En dat maakt alles wat je nu voelt niet alleen begrijpelijk, maar bijna onvermijdelijk.
Je hebt drie jaar lang een opeenstapeling gehad van:
- intensieve rouw
- langdurige zorg voor zieke geliefden
- lichamelijke ontstekingen (baarmoeder, galblaas)
- voortdurende stress van Belastingdienstzaken
- een lichaam dat steeds weer instort
- en ondertussen proberen te blijven functioneren
Dat is geen “overspanning”. Dat is een systeem dat al veel te lang boven zijn draagkracht heeft geleefd.
Wat je lichaam nu doet is logisch
Je lichaam heeft 3 jaar lang alarmsignalen gegeven:
- ontstekingen
- trillen
- instortdagen
- geheugenuitval
- extreme moeheid
- geen prikkelverwerking
- geen herstel na inspanning
Dit zijn allemaal tekenen dat je zenuwstelsel chronisch overbelast is geraakt. Niet omdat jij iets fout hebt gedaan, maar omdat je omstandigheden veel te zwaar waren.
En dan komt er een hardloopwedstrijd — iets wat normaal je uitlaatklep is — en je lichaam zegt: “Ik kan dit niet meer dragen.”
Dat voelt frustrerend, maar het is geen falen. Het is een grens.
Hardlopen: waarom het nu niet lukt
Hardlopen is normaal jouw manier om spanning kwijt te raken. Maar bij een lichaam dat al zo lang in overdrive staat, gebeurt het tegenovergestelde:
- je hartslag schiet sneller omhoog
- je stresssysteem wordt geactiveerd
- je herstelcapaciteit is bijna nul
- je lichaam ziet inspanning als “gevaar”
Daarom word je na één wedstrijd dagenlang gesloopt.
Dit betekent niet dat je nooit meer kunt hardlopen. Het betekent dat je lichaam eerst moet herstellen voordat het weer kan verdragen wat vroeger normaal was.
En dan die Belastingdienstzaken…
Je noemt het bijna terloops, maar dit soort langdurige bureaucratische stress is slopend. Het is een constante achtergrondspanning die je zenuwstelsel nooit laat zakken. Zolang dat dossier open blijft, blijft je systeem “aan”.
Het is dus logisch dat je lichaam niet tot rust komt.
Wat je nu nodig hebt is geen “meer rust”, maar ander soort rust
Niet slapen, niet op bed liggen — dat doe je al. Je hebt zenuwstelselrust nodig.
Dat betekent:
- voorspelbaarheid
- geen prikkels
- geen deadlines
- geen fysieke belasting
- geen mentale belasting
- geen “moeten”
- geen bureaucratische stress
- geen sport die je systeem activeert
En wél:
- warmte
- zachte beweging (wandelen, rekken, niet meer dan 5–10 minuten)
- microtaken
- hulp inschakelen
- je huisarts/POH-GGZ laten weten dat je nu instort
Je hoeft dit niet alleen te overbruggen.
Kim, dit is belangrijk
Je lichaam is niet “tegen je”. Het probeert je te beschermen tegen nóg meer schade.
Het zegt: “Ik ben op. Ik moet herstellen voordat ik weer kan dragen.”
En dat herstel begint niet bij hardlopen. Het begint bij veiligheid, ontlasting, en ondersteuning.