Fase 6 – Afronding & terugvalpreventie
Sessie 21: Netwerk & hulpbronnen voor lastige periodes
Rouw draag je niet alleen, ook al voelt het soms wel zo. In deze sessie onderzoek je welke mensen, plekken en bronnen jou kunnen ondersteunen wanneer het leven zwaar voelt. Niet omdat jij het niet zelf zou kunnen, maar omdat niemand bedoeld is om alles alleen te dragen.
Een steunend netwerk is geen luxe, maar een vorm van emotionele veiligheid. Het helpt je om te landen, om perspectief te houden en om niet te verdrinken in momenten waarop rouw opnieuw oplaait. Hulpbronnen, zowel in jezelf als buiten jezelf, vormen het vangnet dat je opvangt wanneer je draagkracht daalt.
Waarom een steunend netwerk zo belangrijk is in rouw
Wanneer je weet bij wie of wat je terecht kunt, kun je:
- sneller steun zoeken wanneer je vastloopt
- je minder alleen voelen in moeilijke periodes
- je emoties delen zonder je te hoeven verantwoorden
- praktische hulp ontvangen wanneer je overbelast raakt
- jezelf herinneren dat je gedragen wordt, ook als het donker voelt
Een netwerk is geen lijstje mensen, maar een gevoel: ik hoef dit niet alleen te doen.
Welke vormen van steun bestaan er?
Steun komt in verschillende lagen. Soms heb je iemand nodig die luistert, soms iemand die met je meedenkt, en soms iemand die gewoon naast je zit zonder woorden. Hieronder vind je vier categorieën die vaak helpend zijn.
Emotionele steun – mensen die kunnen luisteren
Dit zijn de mensen bij wie je je veilig voelt. Ze hoeven niets op te lossen. Ze zijn er.
Voorbeelden:
- een vriend(in) die je emoties serieus neemt
- een familielid dat je niet probeert op te vrolijken, maar je laat zijn
- iemand die je mag bellen wanneer het ineens te veel wordt
Emotionele steun verzacht, omdat je niet hoeft te vechten om begrepen te worden.
Praktische steun en mensen die je helpen wanneer je energie laag is
Rouw kost energie. Soms is praktische hulp precies wat je nodig hebt.
Voorbeelden:
- iemand die boodschappen doet of met je meedenkt
- een collega die werk tijdelijk overneemt
- een buur die helpt met kleine taken
Praktische steun geeft ruimte om te ademen.
Professionele steun; wanneer je extra begeleiding nodig hebt
Soms is het fijn om iemand te hebben die met je meekijkt vanuit kennis en ervaring.
Voorbeelden:
- een rouwtherapeut
- een huisarts
- een coach of maatschappelijk werker
- een lotgenotengroep
Professionele steun is geen teken van zwakte, maar van zorg voor jezelf.
Innerlijke hulpbronnen; wat jij in jezelf kunt aanspreken
Niet alle steun komt van buiten. Je hebt ook bronnen in jezelf die je dragen.
Voorbeelden:
- jouw vermogen om te voelen
- jouw veerkracht
- jouw creativiteit
- jouw herinneringen
- jouw waarden en overtuigingen
Innerlijke hulpbronnen zijn de fundamenten waarop je kunt terugvallen.
Zelfonderzoek: wie of wat draagt jou?
Neem even de tijd om stil te staan bij jouw netwerk en hulpbronnen. Deze vragen helpen je om helderheid te krijgen:
Mensen
- Bij wie voel ik me veilig genoeg om eerlijk te zijn?
- Wie kan ik benaderen op moeilijke dagen?
- Wie geeft rust in plaats van druk?
Praktisch
- Wie kan ik vragen om hulp wanneer mijn energie op is?
- Welke taken zou ik kunnen uitbesteden of delen?
Professioneel
- Welke vormen van professionele steun passen bij mij?
- Wat heeft mij eerder geholpen?
Innerlijk
- Welke kwaliteiten in mij helpen mij door moeilijke momenten heen?
- Wat geeft mij kracht, zelfs op dagen dat ik het niet voel?
Mijn antwoorden
- Bij wie voel ik me veilig genoeg om eerlijk te zijn?
Eigenlijk bij iedereen wel. Ik doe gemakkelijk mijn verhaal en zeg gewoon hoe ik me voel. Ik schaam me werkelijk nergens voor. - Wie kan ik benaderen op moeilijke dagen?
Meestal Mimmie want die snapt al die ingewikkelde emoties goed. - Wie geeft rust in plaats van druk?
Eigenlijk de meeste mensen in mijn omgeving wel, anders laat ik ze al niet in mijn omgeving. - Wie kan ik vragen om hulp wanneer mijn energie op is?
Manlief doet alles wanneer ik het even niet kan. - Welke taken zou ik kunnen uitbesteden of delen?
Ik doe al vrij weinig in het huishouden, maar als ik me echt slecht voel dan neemt manlief ook de taken als koken over. - Welke vormen van professionele steun passen bij mij?
Eigenlijk geen enkele, maar ja ik heb er toch maar aan toe gegeven om een psycholoog in te schakelen. Baat het niet, schaad het niet. - Wat heeft mij eerder geholpen?
Praten en schrijven helpt altijd wel. En mij omringen met de juiste mensen, leuke dingen doen en rust. - Welke kwaliteiten in mij helpen mij door moeilijke momenten heen?
Ik kan nu heel makkelijk toegeven aan mijn emoties en ongenoegen, dus ik herken ze en stel meteen mijn backup plan in werking (bed, bad, sauna deken, stilte). - Wat geeft mij kracht, zelfs op dagen dat ik het niet voel?
Om maar veel mooie herinneringen te maken op deze aardbol.
Jouw persoonlijke steunkaart
Maak voor jezelf een kleine kaart (in je hoofd, in je telefoon of op papier) met daarop:
- drie mensen die je kunt benaderen
- twee praktische hulpbronnen
- één professionele optie
- drie innerlijke kwaliteiten die je dragen
Niet om te gebruiken als het ‘moet’, maar om te weten dat het er is.
Je hoeft het niet alleen te doen. Je mag leunen. Je mag ontvangen. Je mag gedragen worden.