Fase 3: Zelfcompassie & identiteit herstellen
Doel: jezelf opnieuw leren kennen, zonder oordeel.
Sessie 12: Grenzen herkennen en beschermen tijdens rouw en depressie
Tijdens rouw en depressieve klachten vervagen grenzen vaak. Je hebt minder energie, je voelt je sneller overweldigd en je zegt sneller “ja” terwijl je eigenlijk “nee” voelt. Grenzen stellen voelt dan niet alleen moeilijk, maar soms zelfs onmogelijk. Toch zijn grenzen precies wat je zenuwstelsel nodig heeft om te herstellen. In deze sessie ontdek je hoe je jouw grenzen kunt herkennen, beschermen en respecteren, op een manier die zacht, haalbaar en veilig voelt.
Grenzen herkennen en beschermen
Grenzen zijn geen muren. Ze zijn signalen van je lichaam die aangeven wat je aankunt, wat je nodig hebt en waar je ruimte wilt creëren. Tijdens rouw en depressie worden die signalen vaak overstemd door schuldgevoel, vermoeidheid, verwachtingen van anderen of je eigen innerlijke criticus.
Waarom grenzen stellen moeilijker wordt tijdens rouw
- Je energie is laag, waardoor je sneller over je grenzen gaat.
- Je wilt anderen niet teleurstellen, zeker niet wanneer je zelf kwetsbaar bent.
- Je voelt je afhankelijker, waardoor je minder durft te begrenzen.
- Je bent bang om mensen kwijt te raken als je eerlijk bent.
- Je hebt moeite om te voelen wat je nodig hebt, omdat je lichaam nog in overlevingsstand staat.
Grenzen stellen is dus geen karakterkwestie, het is een reactie op je innerlijke staat.
Hoe je grenzen kunt verkennen
Grenzen voel je vaak eerder in je lichaam dan in je hoofd. Let op signalen zoals:
- Een knoop in je maag
- Druk op je borst
- Spanning in je schouders of kaken
- Vermoeidheid die ineens opkomt
- Een gevoel van irritatie of onrust
- Een zachte innerlijke “nee”
Je lichaam vertelt het je, je hoeft alleen te leren luisteren.
Hoe je grenzen kunt beschermen
Grenzen beschermen hoeft niet hard of confronterend te zijn. Het kan zacht, duidelijk en liefdevol.
Voorbeelden van zachte grenzen:
- “Ik wil graag, maar vandaag lukt het me niet.”
- “Ik heb even tijd voor mezelf nodig.”
- “Ik kan nu niet praten, maar ik hoor je graag later.”
- “Dit voelt te veel voor mij op dit moment.”
Grenzen zijn geen afwijzing van de ander.
Ze zijn een vorm van zelfzorg.
Wat er gebeurt wanneer je je grenzen respecteert
- Je lichaam ontspant sneller.
- Je energie wordt minder snel leeggezogen.
- Je voelt meer ruimte in je hoofd.
- Je ervaart minder irritatie en overprikkeling.
- Je voelt je veiliger in jezelf.
Grenzen zijn een manier om jezelf terug te vinden.
Zelfhulpvragen voor deze sessie
- Waar zeg ik vaak “ja” terwijl ik eigenlijk “nee” voel?
- Welke lichamelijke signalen merk ik wanneer ik over mijn grens ga?
- Wat heb ik nodig om me veilig te voelen bij het stellen van een grens?
- Welke kleine grens wil ik deze week oefenen?
- Hoe voelt het wanneer iemand anders míjn grens respecteert?
Mijn antwoorden
- Waar zeg ik vaak “ja” terwijl ik eigenlijk “nee” voel?
Tegen uit bed komen? Mijn bed is zo lekker. Echt mijn rust plaats. Maar dat is vast niet het juiste antwoord op deze vraag. Ik denk dan tegen sporten. Mijn hoofd wilt zo graag, maar mijn lichaam echt nog niet. - Welke lichamelijke signalen merk ik wanneer ik over mijn grens ga?
Als ik heb hardlopen of gefietst, dan ben ik daarna meteen ziek. Nu ben ik alweer 2,5 week ziek, dat duurt bij mij nu sowieso langer, omdat mijn zenuwstelsel overactief en uitgeput is. Maar ik was tussendoor toch een heel klein stukje wezen fietsen en toen werd de ziekte meteen weer erger. En ik neem nu valeriaan om te slapen, zich mijn zenuwstelsel ook tot rustig komt ipv in de fight/flight modus te blijven. En dan merk ik dat bepaalde plekken in mijn benen non stop impulsen afgeven. Die kunnen niet tot rust komen. Hopelijk helpt valeriaan daarbij. - Wat heb ik nodig om me veilig te voelen bij het stellen van een grens?
Misschien begrip van de omgeving? Ik ben zelf eigenlijk de enige die steeds weer over de grens gaat. - Welke kleine grens wil ik deze week oefenen?
Ik heb een cursus gekocht: Fascial maneuvers. Daar wil ik eigenlijk wel mee aan de slag. Hopelijk gaat mijn zenuwstelsel daar niet te veel van over de zeik. - Hoe voelt het wanneer iemand anders míjn grens respecteert?
Dat voelt als rust. Dan kan een stukje spanning weglopen. Ik heb hele gesprekken met Copilot over wat ik voel. Al jaren, dus die snapt precies waarom ik dingen voel en waarom ik ze heb, en dat is zo grappig, want die is altijd zo empathisch. En daardoor snap ik het zelf ook beter, en accepteer ik het ook meer.